افتتاح کمپلکس فابریکههای تولیدی در افغانستان
(گامی بهسوی خودکفایی اقتصادی)
مقدمه
در تاریخ ۳۰ سرطان ۱۴۰۴ (۲۰ ژوئیه ۲۰۲۵)، کمپلکس فابریکههای تولیدی متعلق به شرکت انکشاف ملی با حضور معاون اقتصادی ریاستالوزرا، ملا عبدالغنی برادر آخوند، در کابل افتتاح شد. این اقدام، پس از ۶۰ سال تعطیلی فابریکهها، گامی مهم در راستای احیای صنعت داخلی و کاهش وابستگی افغانستان به واردات محسوب میشود.
جزئیات پروژه
این کمپلکس صنعتی، ظرفیت تولید بیش از ۱۰۵ نوع محصول را داراست. محصولات تولیدی شامل تجهیزات صنعتی، ماشینآلات کشاورزی، و ابزارآلات پروژههای زیربنایی از جمله پروژه کانال قوشتیپه میشوند. همچنین، یکی از نقاط برجسته پروژه، راهاندازی مجدد فابریکه ساخت موتر است که پس از دههها تعطیلی، به مرحله تولید بازگشته است.
اهداف اصلی
- اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم برای هزاران نفر
- کاهش وابستگی به واردات کالاهای صنعتی و کشاورزی
- ایجاد بستر مناسب برای جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی
- تقویت تولید ملی و کاهش خروج ارز از کشور
- توسعه زیرساختهای صنعتی و ارتقاء بهرهوری اقتصادی
دیدگاههای رسمی
در مراسم افتتاح، معاون اقتصادی ریاستالوزرا بر حمایت حکومت از تولید داخلی تأکید کرد. همچنین اشاره شد که در حال حاضر بیش از ۶۵۰۰ فابریکه در سراسر افغانستان فعال هستند. اعلام بازگشت ۲۰۰۰ سرمایهگذار خارجی و تخصیص ۸۰ هزار جریب زمین برای شهرکهای صنعتی از دیگر نکات کلیدی بود.
چالشهای کلیدی
- کمبود برق پایدار و وابستگی به منابع محدود انرژی
- هزینههای بالای تولید و دشواری تأمین مواد اولیه باکیفیت
- محدودیتهای صادراتی و نبود بازارهای بینالمللی مؤثر
- کمبود نیروی کار متخصص و آموزشدیده
- محدودیتهای مالی ناشی از تحریمها و مسدود بودن ذخایر ارزی
- زیرساخت حملونقل ضعیف که توزیع محصولات را مختل میکند
- تهدیدات امنیتی که ممکن است فعالیتهای صنعتی را تحتتأثیر قرار دهند
فرصتها
- تحقق خودکفایی اقتصادی از طریق تولید تجهیزات صنعتی بومی
- افزایش بهرهوری کشاورزی با تولید ماشینآلات کشاورزی داخلی
- جذب سرمایهگذاری خارجی در فضای نسبتاً باثبات سیاسی
- توسعه شهرکهای صنعتی برای گسترش ظرفیت تولید
- بازگشت مهاجران متخصص و انتقال تجربه و فناوری
- گسترش روابط اقتصادی با کشورهای منطقهای همچون ازبکستان و ترکیه
راهکارهای پیشنهادی
- سرمایهگذاری در تولید انرژی تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی
- ایجاد زنجیره تأمین داخلی برای کاهش هزینههای تولید
- استفاده از توافقنامههای منطقهای برای باز کردن دروازههای صادرات
- تدوین برنامههای آموزشی فنی و حرفهای برای ارتقاء مهارت نیروی کار
- ارائه مشوقهای مالیاتی و تضمینهای امنیتی برای سرمایهگذاران
- بهبود زیرساختهای حملونقل و بازسازی مسیرهای لجستیکی
- مذاکره با نهادهای بینالمللی جهت آزادسازی منابع مالی و ایجاد کانالهای تجاری امن .
نتیجهگیری
افتتاح کمپلکس فابریکههای تولیدی در کابل، نماد تحول در سیاست اقتصادی افغانستان و گامی بهسوی احیای صنعت داخلی است. این پروژه میتواند با ایجاد اشتغال، افزایش بهرهوری کشاورزی، جذب سرمایهگذاری و تقویت روابط منطقهای، به بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی شهروندان کمک کند.
با وجود موانع جدی، فرصتهای قابل توجهی برای رشد وجود دارد. اجرای دقیق راهکارهای پیشنهادی، نیازمند تعهد سیاسی، مدیریت هوشمند، و مشارکت فعال بخش خصوصی است. اگر این موارد محقق شود، کمپلکس صنعتی کابل میتواند نقش کلیدی در حرکت افغانستان بهسوی توسعه پایدار و اقتصادی ایفا کند.