ندای کابل
عنوان: مقاله
موضوع:از بحرانهای منطقهای تا بازار افغانستان؛ پشت پرده افزایش قیمت نفت و گاز
افزایش قیمت نفت، گاز و سایر مواد سوختی در افغانستان در هفتههای اخیر به یکی از نگرانیهای جدی مردم و فعالان اقتصادی تبدیل شده است. این افزایش در حالی رخ داده که افغانستان بخش بزرگی از نیاز خود به مواد نفتی را از کشورهای دیگر تأمین میکند و هرگونه اختلال در عرضه یا مسیرهای وارداتی میتواند مستقیماً بر بازار داخلی اثر بگذارد.
یکی از عوامل مهم، تحولات بازار جهانی انرژی است. در روزهای اخیر، افزایش تنشهای منطقهای و نگرانی درباره اختلال در عرضه نفت باعث افزایش قیمتهای جهانی شده است. گزارش رویترز در چهارم سپتامبر ۲۰۲۶ نشان میدهد که قیمت نفت برنت در یک هفته ۷.۶ درصد افزایش یافته و به حدود ۹۶ دلار در هر بشکه رسیده است. اختلالات احتمالی در خاورمیانه و حملونقل نفت، در کنار حملات به تأسیسات نفتی روسیه، نگرانیها درباره عرضه جهانی را افزایش داده است.
اما افزایش قیمت در افغانستان تنها به بازار جهانی محدود نمیشود. گزارشهای داخلی نشان میدهد که کاهش عرضه سوخت در بازار افغانستان نیز در افزایش قیمتها نقش داشته است. در کابل، قیمت هر لیتر پترول در مدت دو روز از ۷۵ به ۸۵ افغانی و قیمت دیزل از ۷۰ به ۷۵ افغانی رسیده است. برخی گزارشها این افزایش را به کاهش عرضه، تحولات مربوط به تأسیسات نفتی روسیه و محدودیت واردات برخی انواع سوخت نسبت دادهاند.
وابستگی افغانستان به واردات نیز عامل مهم دیگری است. مواد نفتی مورد نیاز کشور از مسیرهایی در ایران، روسیه، ترکمنستان و دیگر کشورهای منطقه وارد میشود؛ بنابراین هرگونه مشکل در این مسیرها، افزایش هزینه حملونقل یا کاهش صادرات کشورهای تأمینکننده میتواند قیمت نهایی را در افغانستان بالا ببرد.
از سوی دیگر، استانداردهای جدید برای کیفیت سوخت نیز بر بازار تأثیر گذاشته است. بررسی پژواک در سال گذشته نشان داده بود که محدود شدن واردات سوختهای کمکیفیت و الزام به واردات سوخت با کیفیت بالاتر، در کنار محدودیت تردد تانکرهای سنگین در مسیر سالنگ، هزینه واردات و انتقال سوخت را افزایش داده بود.
این افزایش قیمت تنها برای رانندگان و صاحبان وسایط نقلیه مشکل ایجاد نمیکند. سوخت یکی از هزینههای اصلی حملونقل است و گران شدن آن میتواند هزینه انتقال مواد غذایی، کالاهای تجاری و خدمات را نیز افزایش دهد. در نتیجه، فشار افزایش قیمت سوخت میتواند به بخشهای مختلف اقتصاد و هزینه زندگی خانوارها منتقل شود.
با این حال، مقامهای مسئول میگویند ذخایر سوخت در کشور وجود دارد و تلاشها برای افزایش واردات و جلوگیری از افزایش بیشتر قیمتها ادامه دارد. شرکت دولتی نفت و گاز نیز اعلام کرده که روزانه هزاران تُن مواد نفتی وارد کشور میشود و بازار از نظر موجودی با کمبود کلی مواجه نیست.
در مجموع، افزایش قیمت نفت و گاز در افغانستان حاصل ترکیبی از عوامل جهانی و داخلی است؛ از بحرانهای ژئوپولیتیکی و نوسان قیمت جهانی گرفته تا کاهش عرضه، مسیرهای وارداتی، هزینه انتقال و استانداردهای جدید سوخت. برای اقتصادی که وابستگی زیادی به واردات انرژی دارد، ثبات مسیرهای تجاری و تنوع منابع تأمین میتواند نقش مهمی در جلوگیری از شوکهای شدید قیمتی در آینده داشته باشد.
#افغانستان #قیمت_سوخت #اقتصاد_افغانستان
ندای کابل را در رسانههای اجتماعی دنبال کنید:
🌐 وبسایت: (https://nedayekabul.com/)
📘 فیسبوک: (https://www.facebook.com/share/18KTev7aw9/)
▶️ یوتیوب: (https://youtube.com/@nedayekabul?si=aBdbpQH9ft_RP7z7)
📰 فارس (https://farsnews.ir/nedayekabul)
